عرفانى برآمدند و بر طبق طريقهء أهل توحيد مطالب خود را در مبدأ و معاد و مسائل ربوبي تقرير نمودند و در مباحث معاد و أمور مربوط به عوالم بعد از موت صرفا مباحث عرفانى را كه فقط مأخوذ از شريعت است تحرير نمودند . به همين مناسبت سهم حكماى اسلام در مباحث معاد و نشئات بعد از موت قليل و اندك است و اين همه تحقيقات عاليه در مباحث نفس و حالات آن بعد از خراب دنيا ، از أرباب عرفان و در نتيجه از طريق نبوّت و ولايت مأخوذ است .